Nasz profil na Facebook
7 Pomnik "Tym co za polskość Gdańska"

 

PODSTAWOWE INFORMACJE:

USYTUOWANIE:

Dzielnica Gdańsk-Stare Miasto, ul. Podwale Staromiejskie

54.21′12″N 18.39′24″E

WYMIARY:

Wymiary max: 7,00 m x 5,20 m x 2,20 m

DATA ODSŁONIĘCIA:

Pomnik wybudowany w 1969 r., pozostawał niewykończony, prace ukończono w 2007 r.

AUTOR PROJEKTU/WYKONAWCA:

Autorzy koncepcji: Wawrzyniec Samp, Wiesław Pietroń

WŁAŚCICIEL/OPIEKUN:

Administrator: Gdański Zarząd Dróg i Zieleni

OPIS:

Współczesny pomnik z jasnoszarych bloków granitowych z dekoracją  reliefową, stojący na granitowym cokole i 2 stopniowej podstawie cokołu. Pomnik upamiętnia historyczne wydarzenia wiązane z historią Polaków w Gdańsku.

Idea formy plastycznej ma nawiązywać do topora bojowego wbitego ostrzem w ziemię.

Dekoracja reliefowa i wypukłe napisy wykute w blokach granitowych cokołu i konstrukcji  pomnika odnoszą się do wydarzenia zwanego Rzezią Gdańska i wojny 13-letniej między królestwem Polskim a Zakonem Krzyżackim oraz wydarzeń wojennych na Wybrzeżu w 1939 r. Na stronie wschodniej pomnika znajduje się napis o treści:  1308 RZEŹ GDAŃSKA, na stronie północnej (na cokole) daty : 1454- 1466, 1939 (czas trwania wojny 13-letniej polsko-krzyżackiej i rok wybuchu II wojny światowej), a na stronie zachodniej napis: 1410-1945 TYM CO ZA POLSKOŚĆ GDAŃSKA, na stronie południowej są wykute (litery wklęsłe) nazwiska autorów projektu: W.PIETROŃ W.SAMP.

Reliefowa dekoracja rzeźbiarska przedstawia, na stronie wschodniej pomnika, postać kobiety z dzieckiem w ramionach, z zabitymi u stóp, na tle krzyży i postaci rycerzy. Na stronie zachodniej zobrazowana została postać żołnierza z czasów II wojny światowej oraz rycerza wspierających się na mieczach. W tle znajdują się przedstawienia Orła ( godła państwa polskiego), czołgu, kotwicy, okrętowego koła sterowego,  postacie w strojach historycznych oraz herb Gdańska i godło Pomorza- herb z Gryfem Pomorskim.

Ponadto na stronie północnej monumentu, na cokole, umieszczona jest tablica z polerowanego granitu z napisem wgłębnym, złoconym, o treści: PAMIĘCI POLAKÓW GDAŃSKICH, KTÓRZY ZGINĘLI ZA POLSKOŚĆ GDAŃSKA W NIEMIECKICH WIĘZIENIACH, OBOZACH KONCENTRACYJNYCH I INNYCH MIEJSCACH KAŹNI W LATACH 1939-1945.PREZYDENT I RADA MIASTA GDAŃSKA KOŁO POLONII GDAŃSKIEJ TOWARZYSTWO PRZYJACIÓŁ GDAŃSKA oraz na odrębnej płycie, poniżej( na powierzchni bocznej podstawy) fragment z Pieśni XII Jana Kochanowskiego : A JEŚLI KOMU DROGA OTWARTA DO NIEBA –  TYM CO SŁUŻĄ OJCZYŹNIE Jan Kochanowski

Informacja uzupełniająca o upamiętnionym wydarzeniu /osobie

Pomnik upamiętnia wydarzenia historyczne związane z Rzezią Gdańską w 1308 r. ( która w rzeczywistości raczej była wynikiem zerwania wojennego sojuszu polsko-krzyżackiego niż propolskiej postawy mieszkańców Gdańska),  z Wojną 13-letnią polsko-krzyżacką oraz wydarzeniami wojennymi dotyczącymi polskich gdańszczan w latach 1939-1945.

Wojna 13-letnia wybuchła z inicjatywy szlachty i miast Prus, którzy niezadowoleni z  monopolu gospodarczego i politycznego Państwa Zakonnego,  chcąc  uzyskać prawa obowiązujące w Polsce zwrócili się o inkorporację do Królestwa Polskiego. Ostatecznie w wyniku wojny Państwo Zakonne stało się lennikiem Polski, Pomorze gdańskie  z Gdańskiem, oraz Ziemia Chełmińska z Toruniem wróciły do Korony Polskiej, przyłączone zostały Malbork, Dzierzgoń, Sztum, Elbląg i Warmia, ponadto Krzyżacy zrzekli się ziemi michałowskiej i biskupstw warmińskiego i chełmińskiego.

Tablica upamiętniająca śmierć Polaków Gdańskich „ PAMIĘCI POLAKÓW…”  oraz cytat z Pieśni  Jana Kochanowskiego zostały umieszczone w maju 2008 r. z inicjatywy Koła Polonii Gdańskiej i Towarzystwa Przyjaciół Gdańska.



1. 
[1614368 bajtów]

2. 
[1545989 bajtów]

3. 
[1774784 bajtów]

4. 
[1678633 bajtów]
 

Polecamy:

aleja lipowa

email: info@gzdiz.gda.pl
©2010-2017 Gdański Zarząd Dróg i Zieleni